‘Dan blijf jij toch een maand thuis?’ zei ik uit pure frustratie tegen mijn man – maar toen hij het écht deed, liep alles thuis volledig vast
“Jij denkt echt dat ik de hele dag een beetje op de bank zit met de baby, hè?” flapte ik eruit terwijl ik met één hand een koude boterham stond te eten en met de andere de kinderwagen heen en weer duwde in de woonkamer. De baby huilde al bijna een uur. Ik had sinds half vijf niet meer geslapen. Mijn man keek me aan en zei meteen: “Dat heb ik niet gezegd.”
“Niet letterlijk, nee. Maar wel elke keer als je thuiskomt en vraagt wat ik vandaag eigenlijk gedaan heb.”
Hij zette zijn tas neer, zuchtte en zei: “Ik vraag dat gewoon. Ik bedoel daar niks mee.”
Maar zo voelde het voor mij niet. Ik was toen een paar weken bevallen en ik trok het slecht. Iedereen had het over roze wolken, over lekker cocoonen, over kraambezoek en beschuit met muisjes. Ik voelde vooral uitputting, hoofdpijn, een kort lontje en een soort leegte waar ik me ook voor schaamde. De kraamzorg was al weg, mijn man werkte weer, mijn eigen moeder woont niet om de hoek en ik vond het moeilijk om steeds hulp te vragen. Dus ik zei meestal dat het “wel ging”, terwijl het eigenlijk niet ging.
Die avond zei hij: “Als jij denkt dat ik niet snap hoe zwaar het is, dan ruilen we toch? Ik neem een maand ouderschapsverlof op. Dan doe ik overdag alles met de baby.”
Ik was zó moe dat ik meteen zei: “Prima. Graag zelfs.”
Achteraf was dat ook niet helemaal eerlijk van mij. Ik zei er niet bij dat ik ondertussen zelf al weken tegen iets aan zat wat verder ging dan alleen moe zijn. Ik huilde om niks, ik sliep niet als de baby sliep, ik voelde me schuldig als ik even weg wilde, en ik had steeds vaker het idee dat ik faalde. Maar ik wilde niet dat daar meteen een stempel op kwam. Dus ik hield veel voor me.
Mijn man begon vol goede moed. “Komt goed,” zei hij. “Ik regel het wel.” De eerste dagen was hij bijna opgewekt. Wandelen naar de supermarkt, flesjes uitkoken, luiers, een draagzak besteld, zelfs een schema gemaakt op het whiteboard in de keuken. Hij zei: “Zie je wel, structuur helpt.” Ik zei toen al: “Wacht maar.” Dat was misschien flauw, maar ik voelde me ook niet echt gezien.
Na een week was de toon anders. De baby wilde overdag amper slapen, had last van krampjes en wilde voortdurend gedragen worden. Mijn man appte vanaf half tien ’s ochtends dingen als: “Ze huilt nu al 40 minuten.” Of: “Hoe deed jij dit?” Of alleen maar: “Ik trek dit slecht.”
Als ik dan thuiskwam van even boodschappen doen of een uurtje werken op mijn laptop boven, trof ik hem met wallen onder zijn ogen, een onopgeruimde keuken en een baby die meteen onrustig werd zodra ik haar pakte. En eerlijk: dat gaf mij ook een dubbel gevoel. Aan de ene kant dacht ik: zie je nou wel. Aan de andere kant werd ik er niet zachter van, maar juist bozer.
Op een avond zei hij: “Ik snap niet hoe jij dit weken achter elkaar hebt gedaan.”
Ik antwoordde: “Door geen keuze te hebben.”
Hij zei: “Nu doe je alsof ik niks gedaan heb.”
En daar had hij ergens ook een punt. Hij werkte natuurlijk wel gewoon veel in die eerste weken. Hij deed boodschappen, kookte vaak en stond ’s nachts ook op als het echt misging. Alleen zag ik dat toen niet meer. Ik zag vooral wat ik tekortkwam.
De ruzies werden kleiner en gemener. Over of hij de fles goed had schoongemaakt. Over dat hij vond dat ik commentaar had op alles. Over dat ik zei dat hij na acht dagen al klaagde terwijl ik al weken op was. Over dat hij zei: “Misschien moet je ook eens toegeven dat jij niet hebt verteld hoe slecht het echt met je ging.”
Die kwam binnen. Want dat klopte.
Ik had wel gezegd dat ik moe was, maar niet dat ik soms met de baby op schoot zat en zelf mee moest huilen. Niet dat ik op het consultatiebureau vrolijk knikte terwijl ik vanbinnen dacht dat ik het liefst een dag weg wilde. Niet dat ik me soms verheugde op het moment dat hij thuiskwam, en dan alsnog pissig werd zodra hij binnen was omdat ik vond dat hij het niet uit zichzelf zag.
Na weer zo’n avond zei hij ineens: “Morgen bel ik de huisarts, want dit gaat zo niet langer.” Ik werd boos. “Ik ben toch niet gek?”
Hij zei heel rustig: “Dat zeg ik niet. Ik zeg dat we hulp nodig hebben.”
Dat ‘we’ had ik niet verwacht.
De huisartsassistente regelde snel een afspraak. Uiteindelijk heb ik daar voor het eerst eerlijk gezegd dat ik me somber voelde sinds de bevalling en dat ik me vaak alleen voelde, ook als hij gewoon thuis was. De huisarts nam het serieus zonder er meteen iets zwaars van te maken. We kregen advies, er werd meegedacht over ondersteuning en via het consultatiebureau kregen we ook een gesprek met iemand van de jeugdgezondheidszorg. Mijn man ging mee.
Daar zei hij iets wat ik nog steeds hoor: “Ik dacht echt dat ik haar hielp door oplossingen te bedenken. Maar ik snap nu pas dat ik eerst had moeten erkennen hoe zwaar het voor haar was.”
En ik zei daar ook: “Ik heb gedaan alsof ik alleen moe was, terwijl ik eigenlijk al over mijn grens heen was.”
Sindsdien is niet alles ineens perfect. De baby slaapt nog steeds wisselend. We zijn allebei nog snel geïrriteerd. En eerlijk is eerlijk: soms hoor ik nog steeds een verkeerd toontje in een onschuldige vraag. Maar die maand heeft wel iets opengebroken. Hij doet nu niet alsof thuis zijn met een baby ‘gewoon druk’ is, en ik probeer eerder te zeggen wanneer het niet gaat in plaats van pas te ontploffen.
Laatst zei hij toen de baby weer een middag alleen maar wilde plakken: “Ik snap nu echt waarom je je zo opgesloten voelde.” En dat was eigenlijk de eerste keer dat ik me daar niet zwak, maar gewoon begrepen door voelde.
Ik blijf het lastig vinden dat het eerst zo ver moest komen voordat we elkaar echt hoorden. Tegelijk weet ik ook dat ik zelf veel te lang heb gedaan alsof ik het wel aankon. Hoe zouden jullie hiermee omgaan: moet je alles meteen uitspreken, of is het logisch dat je daar in die eerste periode gewoon niet toe in staat bent?